![\"\"](\"https:\/\/bakiacil.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ayna-kesiti-1.jpg\")
Aynada bizi ne bekliyor?<\/strong><\/mark><\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n Ayna kaz\u0131s\u0131 zeminin yap\u0131sal durumu ile alakal\u0131 olarak t\u00fcnelin yap\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131yan ana unsuru olu\u015fturur. Bence t\u00fcnelcilikte Jeoloji m\u00fchendisinin gereklili\u011fi tam olarak da burada ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 1. destekleme sistemleri k\u0131smen statik kurallar\u0131na ba\u011fl\u0131, \u00fcstelik kal\u0131c\u0131 destekleme sistemlerinin statik hesaplar\u0131n\u0131 yine in\u015faat m\u00fchendisleri taraf\u0131ndan da yap\u0131labilmektedir. Ancak ayna y\u00fczeyinde jeolojik durumlar\u0131n incelenmesi ve kaz\u0131n\u0131n bu do\u011frultuda yap\u0131lan incelemelere g\u00f6re devam etmesi t\u00fcnel i\u00e7in zorunlulukdur.<\/p>\n\n\n\n Basit yap\u0131l\u0131 ve s\u00fcreklili\u011fi olan sa\u011flam zeminler. Kendii kendini tutabilen sa\u011flam zeminler.<\/p>\n\n\n\n S\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kaya dolgusu veya zay\u0131f s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f geni\u015f kil bantl\u0131 ardalanmalar.<\/p>\n\n\n\n Ufak ve gev\u015fek kaya par\u00e7alar\u0131 ve bol kil dolgulu gerilme y\u00fczeyli kayalar<\/p>\n\n\n\n Aynalar birbirlerinden b u kadar farkl\u0131 iken kaz\u0131 nas\u0131l yap\u0131lmal\u0131d\u0131r? Kaz\u0131 yaparken dikkat edilecek ufak noktalar t\u00fcnelde olumsuz durumlar\u0131 ne kadar etkileyebilir.<\/p>\n\n\n\n Tabakalar\u0131 fakl\u0131 do\u011frultularda olmas\u0131 t\u00fcnel i\u00e7inde tehlikeyi azaltmamaktad\u0131r. Ancak farkl\u0131 do\u011frultudaki tabakalanma yap\u0131lar\u0131n\u0131n farkl\u0131 riskleri oldu\u011fu gibi farkl\u0131 kaz\u0131 y\u00f6ntemleri ile kaz\u0131lar\u0131n kolayla\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011flamaktad\u0131r. Burada \u00f6nemli olan bir unsur da tabakalar\u0131n hang do\u011frultuda olduklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile Jeoloji m\u00fchendisinin aynan\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc birden fazla defa izleyerek yorumlamas\u0131 ve tabakalar\u0131n dogrultu ve e\u011fimlerini ayna y\u00fczeyi okumalar\u0131nda do\u011fru almas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n T\u00fcnel i\u00e7indeki tabakalar\u0131n y\u00f6nelimi kaz\u0131 esnas\u0131nda kaz\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131n se\u00e7ilmesinde ve kaz\u0131n\u0131n yap\u0131l\u0131rken hangi noktadan hareket bekledi\u011fini de belirlemektedir.<\/p>\n\n\n\n a) Tipinde kaz\u0131 yap\u0131l\u0131rken tabaka e\u011fimlerinin ayna i\u00e7ine do\u011fru olmas\u0131 tabakalar\u0131n kaz\u0131 y\u00f6n\u00fcne do\u011fru olu\u015fturdu\u011fu bask\u0131ya dayanarak stabil kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Bu tarz t\u00fcnellerde yer yer s\u00fcren \u00f6nerilmektedir. Eksen b\u00f6lgesinden zaman zaman kopmalar g\u00f6zlenebilr.<\/p>\n\n\n\n b) tipinde tabakan\u0131n kaz\u0131 eksenine paralel olmas\u0131 kaz\u0131n\u0131n en zor k\u0131sm\u0131n\u0131n ayak b\u00f6lgeleri olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. S\u0131k ve s\u00fcrekli s\u00fcren \u00f6nerilir. yabakalar aras\u0131 ayr\u0131\u015fmadan kaynakl\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6k\u00fclmeler meydana gelebilir.<\/p>\n\n\n\n c) tipi t\u00fcnellerde tabakalar\u0131n yap\u0131s\u0131na da ba\u011fl\u0131 olmak ile beraber en asif tipin de bu olmas\u0131 beklenir tabakalar\u0131n yap\u0131sal durumu d\u0131s\u0131nda tabakalar aras\u0131 s\u00fcreksizliklerden endi\u015fe etmeye gerek yoktur. Bu tip t\u00fcnellerde “a” ve “b” t\u00fcnelleri ile ayn\u0131 zemin t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse en sa\u011fl\u0131kl\u0131 t\u00fcnel kaz\u0131s\u0131 yap\u0131labilecek tip bu olacakt\u0131r. S\u00fcren ihtiyac\u0131 yoktur.<\/p>\n\n\n\n Antiklinal Yap\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Arazi bas\u0131nc\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan t\u00fcnelin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede do\u011fan kemerlenmeden dolay\u0131 bas\u0131n\u00e7 azd\u0131r. Buna kar\u015f\u0131n portal gibi t\u00fcnel \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na do\u011fru olan kesmlerde isr derinlik bas\u0131nc\u0131 g\u00f6receli olarak daha fazlad\u0131r. (Po.1<Po,2)<\/p>\n\n\n\n Su ge\u00e7irgenli\u011fi katsay\u0131s\u0131 fazla olan zemin ko\u015fullar\u0131nda \u00e7ekme \u00e7atlaklar\u0131\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 “su geliri” s\u00f6z konusudur. <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n Senklinal Yap\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u00fcnel i\u00e7i bas\u0131nc\u0131 gerilme y\u00f6n\u00fc doly\u0131s\u0131 ile daha fazlad\u0131r. Gerilen y\u00fczeyler do\u011frultusunda yap\u0131lan kaz\u0131larda tabaka dokanaklar\u0131nda tavandan a\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6k\u00fclmeler meydana galebilir.<\/p>\n\n\n\n Bas\u0131n\u00e7l\u0131 akifer durumunda tabandaki \u00e7ekme \u00e7atlaklar\u0131ndan su geliri beklenmelidir.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n Aynada kaz\u0131 zemindeki durumun iyi incelenmesi ile do\u011fru y\u00f6nde ilerler. \u00d6ncelik kaz\u0131n\u0131n ba\u015flanaca\u011f\u0131 yerin do\u011fru se\u00e7ilmesidir. Ayna her zaman en ser k\u0131s\u0131mdan ve olabldi\u011fince aynan\u0131n en alt\u0131ndan ba\u015flamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n En sert noktas\u0131n\u0131n se\u00e7ilmesinin nedeni aynan\u0131n k\u0131smen daha yumu\u015fa noktas\u0131ndan ba\u015flayan kaz\u0131 ile o noktan\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan eksendeki yumu\u015fak b\u00f6lgenin de alt\u0131n\u0131 bo\u015faltm\u0131\u015f olursun. “a” \u00e7iziminde aynan\u0131n sol b\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fclecegi \u00fczere yumu\u015fak b\u00f6lgede yap\u0131lacak kaz\u0131, sonras\u0131nda sa\u011f tarafta bulunan masif kesime \u011fe\u00e7ildi\u011finde solda akmalara neden olabilecektir. <\/p>\n\n\n\n \u00d6nce en altdan ba\u015flan\u0131lmas\u0131n\u0131n birka\u00e7 nedeni vard\u0131r. Yap\u0131lan kaz\u0131n\u0131n mekanik olarak oldu\u011fu yerde toplanmas\u0131ndan dolay\u0131 ilk malzemelerin bulundu\u011fu noktada hacim yaratmas\u0131 t\u00fcnel zeminne yak\u0131n yerlerde kaz\u0131 yapmay\u0131 zorla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Ayr\u0131ca “b” \u015feklindeki gibi durumlarda tabakalar\u0131n paralel olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 alt\u0131 bo\u015falt\u0131na tabakalar yukar\u0131ya dogru daha kolay ve daha g\u00fcvenli \u015fekilde kaz\u0131labilecektir.<\/p>\n\n\n\n Tabakan\u0131n e\u011fim ve dogrultusuna g\u00f6re ise kaz\u0131 tabakalara dik olarak yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. “c” \u015feklindeki gibi tabakalanmalarda kaz\u0131 \u00f6nce sol ayaktan ba\u015flayarak sa\u011f omuzlara do\u011fru ilerler. Bu y\u00f6ntem yatay tabakalarda a\u015fag\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru kazmakla ayn\u0131 sebebleri ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kaz\u0131lar esnas\u0131nda tabakal\u0131 ileri derece eklemli kaya k\u00fctlesi, k\u0131r\u0131lgan elastik ve genelde izotop davran\u0131\u015f sergiler. Bu tip kaya\u00e7lardan geri\u00e7imli olmasalar bile a\u015f\u0131r\u0131 su gelimi s\u00f6z konusu ise “d” \u015feklindeki gibi durumlar s\u00f6z konusu olabilir bu durum daha sert birka\u00e7 s\u00fcreksizlik i\u00e7eren masif kayaya ge\u00e7i\u015fi g\u00f6sterebilir.<\/p>\n\n\n\n Tabakalar aras\u0131 bo\u015fluktan aynan\u0131n saadece bir taraf\u0131ndan s\u00fc gelimi s\u00f6z konusu ise yine o b\u00f6lgede masif bir kaya olabilecegi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebiliir. “e” \u00e7iziminde kirecta\u015f\u0131 i\u00e7inden su gelimi s\u00f6z konusudur. Aynada reel bir de\u011fi\u015fim olmasada bu durum aynan\u0131n statik yap\u0131s\u0131nda bozulmalara sebebiyet verebilr.<\/p>\n\n\n\n Masif kaya i\u00e7inde yap\u0131lan kaz\u0131larda, ani su gelimleri g\u00f6zleniyor ise bu durum da aynan\u0131n ilerleyen kaz\u0131lar\u0131nda “f” ge\u00e7rimi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck kil dolgusu y\u00fcksek daha zay\u0131f bir zemine ge\u00e7i\u015f yapma ihtimalidir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/bakiacil.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_0751.jpg\")
<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<\/a><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<\/a><\/a><\/a><\/a><\/figure><\/a><\/a><\/a><\/a><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/a><\/a><\/a><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/a><\/figure><\/div><\/div><\/a><\/figure><\/a><\/figure><\/div>