Türkiye’nin Yer Altı Damarları: 2026 Yılı Devam Eden Dev Tünel Projeleri ve Sektörel Analiz

Türkiye, dağlık topografyası ve aktif tektonik yapısıyla tünelcilik açısından mühendislik sınırlarının test edildiği dev bir laboratuvar. Sadece bir dağın altından geçmekten ziyade, yeraltı suyuyla, zayıf zemin koşullarıyla ve devasa uzunluklarla mücadele ettiğimiz bu projeler, altyapımızın bel kemiğini oluşturuyor.

2026 yılı itibarıyla, kazı (ayna ilerlemesi) ve kaplama betonlama gibi fiili şantiye üretimlerinin devam ettiği, Türkiye genelindeki en büyük tünel projelerini, yüklenici firma ve güncel sözleşme detaylarıyla birlikte sizin için haritalandırdık.

Aşağıdaki liste, sektörel veriler ışığında hazırlanmış ve sadece devam eden “gerçek” tünel inşaatlarını (üstyapı aşamasındakiler hariç) kapsamaktadır.

1. Demiryolu ve YHT Tünelleri (Uzun Koridorlar)

Yüksek Hızlı Tren (YHT) projeleri, katı eğim ve kurp kuralları nedeniyle Türkiye’nin en büyük tünel işverenleri konumunda.

• Ankara-İzmir YHT Projesi: 508 km’lik hatta toplam 49 adet tünel (40,7 km) bulunuyor. Yüklenicisi ağırlıklı olarak ERG İnşaat Ortak Girişimi. Yaklaşık 101,5 Milyar TL bütçeli projede Afyon/Sinanpaşa ve Bayat geçişlerinde çalışmalar sürüyor.
• Dörtyol-Hassa Projesi (Amanos Tünelleri): Listenin yıldızı! 2 otoyol tüpü + 1 demiryolu tüpüyle toplam ~57,9 km tüp uzunluğuna sahip. 1,55 Milyar Euro dış krediyle başlanan dev projede Amanos Dağları deliniyor (Hedef 2030).
• Yerköy-Kayseri YHT Projesi: 142 km’lik hatta toplam 9 adet tünel (12,9 km) yapılıyor. Doğuş – Çelikler – Özkar iş ortaklığının (Ant İnşaat da sahada aktif) 16,9 Milyar TL ihale bedeliyle yürüttüğü işte, T3 ve T9 tünellerinde kazılar hızlandı.
• Halkalı-Kapıkule YHT (İstanbul Kesimi): Küçükçekmece göl altı geçişleri dâhil Halkalı-Ispartakule ve Ispartakule-Çerkezköy etabında (Gülermak – YSE ortaklığı) dev TBM/NATM operasyonları devam ediyor.
• Ankara-İstanbul YHT (Eksik Kalan Altyapılar): T26 Tünelinde (5.587 m) altyapı biterken, Doğançay Ripajı-2’de (7.544 m ana + 3.795 m güvenlik tüneli) T1 ve T2 tünellerinde kazılar sürüyor.
• Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep HT: Tarsus şehir geçişi (3 km) ve Bahçe-Nurdağı/Fevzipaşa varyantındaki (10 km çift tüp) dev tünellerde yapım devam ediyor.

2. Megakent ve Karadeniz Çevre/Bağlantı Yolları

• Sarıyer-Kilyos Tüneli (İstanbul): 13.715 metre (Çift tüp). IC İçtaş İnşaat tarafından yürütülen 405 Milyon USD bütçeli projede, TBM (Şubat 2026’da delme bitti) ve NATM yöntemleri bir arada kullanılıyor. Şu an beton kaplama ve diğer imalatlar tüm hızıyla sürüyor.
• Zonguldak – Çatalağzı/Filyos Bağlantı Tünelleri: Filyos Limanı’nı bağlayan bu stratejik hatta, 5 adet çift tüp tünel toplam 18.410 metre uzunlukla bölgenin çehresini değiştiriyor.
• Samsun Batı Çevre Yolu: 16,3 km’lik hatta, toplam 1.757 metrelik 2 dev tünel barındırıyor. Yaklaşık 10,8 Milyar TL bütçeli projenin temeli atıldı ve kazılar başladı (Sektör kaynaklarında Haltaş–Özkoç–AKH Ortaklığı işaret ediliyor).
• Ordu – Kabadüz Yolu: Karadeniz’in sarp topoğrafyasını aşmak için Özka İnşaat tarafından tünel ve sanat yapıları (35.600 m³ tünel kazısı ile) yapımı devam ediyor.

3. Akdeniz Sahil Yolu ve Toros Geçişleri

Eskiden “çile yolu” olan Mersin-Antalya güzergahı, bugün peş peşe sıralanan şantiyeleriyle dev bir tünel laboratuvarı.

• Gazipaşa – 5. Bölge Hududu / Alanya Tünelleri: Temmuz 2024 sözleşmeli, 11,56 Milyar TL bütçeli işte Tarmac Agrega ve Turgut Müteahhitlik ortaklığı sahada. 2026 itibarıyla Turgut İnşaat bölgede yoğun tünel personeli istihdam ediyor.
• Anamur – Melleç – Kaledran Kesimi: 16 km’lik bu zorlu geçişte yol ve tünel işlerini Özaltın İnşaat – Yapı & Yapı ortaklığı (Revize sözleşme: 5,63 Milyar TL) yürütüyor.
• Aydıncık – Gözce Kesimi: 8 km’ye varan (6 veya 8 tünelli sistem) bu pakette ana imalatları Feza Taahhüt başlatmış olup, güncel ikmal işlerinde Deha Altyapı ekipleri görev alıyor.
• Karabel Tüneli (Muğla – Fethiye/Seydikemer): Çift tüplü karayolu tünelinde, 2026 yılında Bayburt Grup ile yaklaşık 5,6 Milyar TL mertebesindeki ikmal süreciyle çalışmalar yeniden canlandı.
• Çubukbeli Tüneli (Antalya – Burdur): (Dağbeli mevkiindeki proje). 2.280 metrelik çift tüplü tünelde 2020’de duran çalışmalar 2026’da nihayet yeniden başladı ve toplamda 1.365 m ilerleme sağlandı.

4. Doğu Anadolu ve İç Anadolu’nun “Kronik” Dağ Geçişleri

Su gelirleri, zayıf zeminler (fay zonları) ve ağır kış şartları nedeniyle bu bölgedeki tüneller, mühendislik direncinin ve finansal zorlukların en net görüldüğü yerler.

• Kop Tüneli (Erzurum – Bayburt): 13 km (6.500 m x 2). 2012’de başlayan projede 2026 itibarıyla kazı %80, beton %57 seviyesinde. Yeni hedef 2028.
• Kırık Tüneli (Erzurum – İspir): Ovit tünelinin zorlu kardeşi (7,1 km çift tüp). Kazı/destek %90 seviyelerinde. Projeyi tamamlamak için Mayıs 2026’da Duygu Taahhüt ile tam 14,21 Milyar TL‘lik yeni bir ikmal sözleşmesi imzalandı. Hedef 2028 ortası.
• Geminbeli Tüneli (Sivas – Zara – Suşehri): 4.283 m x 2 (Çift tüp). Bayburt Grup tarafından yürütülen (13 yıllık proje) 5,31 Milyar TL bütçeli işte tünel kaplamaları bitme noktasında.
• Sünebeli Tüneli (Erzincan – Refahiye): Yaklaşık 5.220 m (veya proje revizyonuyla 2×6.800 m) çift tüp. Kızılırmak İnşaat‘ın %85 oranında tamamladığı tünelde, nihai beton ve elektromekanik işler sürüyor.
• Ilgar Dağı Tüneli (Ardahan – Posof/Damal): Toplam 9.769 m (Sol 4.957m, Sağ 4.812m) çift tüp. 2017’den beri Bergiz İnşaat tarafından yapımı süren şantiyede Ağustos 2026 itibarıyla kazılar yoğunlaştı.
• Çirişli Tüneli (Erzurum – Bingöl): 4.750 m x 2 (9,5 km). Kazı ve destek çalışmaları yaklaşık %50 seviyesinde. Hedef 2028-2029.
• Dallıkavak Tüneli (Erzurum – İspir): 3.105 m çift tüp. Kazı tamamlandı, 2026 itibarıyla nihai beton imalatları ve donanım işleri devam ediyor.
• Kiğı – Yedisu Tünelleri (Bingöl): Toplam 6.842 m tek tüp (9 adet tünel). Ana yüklenici Özaltın–Cengiz Ortak Girişimi olup, alt yapı imalatlarında İntaş-Sarıosmanoğlu ekipleri aktif rol alıyor. Proje hedefi 2029.

Tünelci Gözüyle 2026 Projeksiyonu

Yukarıdaki liste gösteriyor ki Türkiye’de tünelcilik iki zıt yönelimle büyüyor. Bir tarafta Ankara-Kırıkkale-Delice (Fernas İnşaat – 43,48 Milyar TL YİD bedeli) gibi devasa bütçelerle tek kalemde hayata geçen yeni nesil projeler var. Diğer tarafta ise; öngörülemeyen zemin koşulları ve devasa su gelirleri yüzünden yıllarca uzayan ve Kırık Tüneli’nde (14,2 Milyar TL) olduğu gibi yeni ikmal ihaleleriyle bütçesi katlanan zorlu dağ geçişleri var.

Özellikle Sarıyer-Kilyos gibi projelerde TBM ve NATM yöntemlerinin tek projede harmanlanması, Türk mühendislik firmalarının (ve altyüklenicilerin) ne kadar yüksek bir adaptasyon yeteneğine sahip olduğunu kanıtlıyor.

(Bir sonraki yazımda; Kırık Tüneli gibi bol yeraltı suyu olan tünellerde karşılaştığımız su gelirlerinin (200 lt/sn), pülverize/püskürtme beton (shotcrete) priz alma sürelerine etkisini ve bu zeminlerde IBO bulon / şemsiye kemer uygulaması zorluklarını kaleme alacağım. Sahadaki tüm meslektaşlarıma “aynanız bereketli, zemininiz sağlam olsun” diyorum!)